دیدبان مسجدسلیمان سعید کریمی کارشناس ارشد حقوق خصوصی:برای توضیح و تشریح جرم شروع به قتل عمدی، لازم است ابتدا شروع به جرم تعریف گردد.
شروع به جرم حالتی است ڪه در آن مجرم شروع به انجام عملیات وقوع جرم نموده ولیڪن پیش از رسیدن به هدف، بنابر هر عاملی غیر از اراده مجرم وقوع جرم به سرانجام نمی رسد.
شروع به جرم طبق قانون مجازات اسلامی
به موجب ماده ۱۲۲ قانون مجازات اسلامی، هر ڪس قصد ارتڪاب جرمی ڪرده و شروع به اجرای آن ڪند و اقداماتی را ڪه ارتباط مستقیم با وقوع جرم دارد، را نیز انجام دهد؛ اما به واسطه عاملی خارج از اراده او قصدش معلق بماند، اقدام او شروع به جرم محسوب می شود و چنانچه در قانون، مجازات دیگری برای آن جرم مقرر شده باشد، به آن مجازات محڪوم می شود و در غیر این صورت به مجازاتهای مقرر محڪوم خواهد شد.
شروع به جرم در حالتی قابل مجازات است، ڪه در قانون و درباره آن جرم انگاری صورت گرفته باشد.
مرحله تمهیدات مقدماتی:
مرحله تهیه مقدمات مرحله ای جدای از شروع به جرم بوده و درواقع فراهم ڪردن لوازم یا شرایطی است ڪه برای ارتڪاب جرم لازم است.
احراز قصد مجرمانه مرتڪب در این مرحله بسیار سخت و نامقدور می باشد.
اما اگر آن مرحله از اقداماتی ڪه انجام شده است جرم باشد، مرتڪب به مجازات آن جرم محڪوم خواهد شد.
قتل عمد؛ شروع به قتل عمدی و مجازات آن:
قتل عمدی عبارت است از سلب حیات عمدی و با سونیت یک فرد به صورت غیر قانونی.
ارتڪاب قتل عمدی به روش های متفاوتی ممڪن است و با بررسی پرونده های مختلف و تطبیق آن با ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی، قابل بررسی می باشد.
بر اساس ماده ۶۱۳ قانون مجازات اسلامی، هرگاه ڪسی شروع به قتل عمد نماید ولی نتیجه منظور بدون اراده او محقق نگردد به شش ماه تا سه سال حبس تعزیری محڪوم می گردد.
بنابراین، برای تحقق جرم شروع به قتل عمدی، عملیات منتهی به قتل بایستی بدون اراده مرتڪب متوقف شده باشد.
برای مثال: اگر ڪسی با چاقو به ڪسی حمله ڪند و به جای ضربه به قلب او به گوشش ضربه بزند، علاوه بر مجازات جرح عمدی به مجازات شروع به قتل عمدی نیز محڪوم خواهد شد.
یا اگر ڪسی با اسلحه به سمت ڪسی دیگر نشانه گرفته باشد و به علت لغزش دست موفق به شلیک به هدف نشود، مرتڪبِ جرم شروع به قتل عمدی گشته است
مرجع صالح جهت رسیدگی به جرم شروع به قتل عمدی؛
مرجع صالح برای رسیدگی به جرم شروع به قتل عمدی دادگاه ڪیفری دو می باشد.
اما اگر جرائم دیگری همراه با جرم شروع به قتل عمدی بوده ڪه در صلاحیت مراجع دیگر باشند، رسیدگی به تمام جرائم در مرجعی انجام خواهد شد ڪه صلاحیت رسیدگی به جرم مهمتر را دارد
آیا شروع به قتل عمدی، مستوجب پرداخت دیه است؟
اگر شروع به جرم قتل عمدی و اقدامات مقدماتی پیرامون آن منجر به ورود آسیب به مجنی علیه گردد، مرتڪب باید دیه جراحات وارده را به بزه دیده بپردازد.
اما اگر مجموع اقدامات باعث ورود خسارت جانی یا ضرر به مجنی علیه نشود، مجازات مرتڪب حبس از شش ماه تا سه سال خواهد بود.